Hotline

0919.00.73.29 – 02923.899.898

Doanh thu, chi phí, lợi nhuận

3/12/2018 10:10:00 AM

Chi phí phản ánh số lượng các nguồn lực đã sử dụng được quy ra tiền để sản xuất ra hàng hóa nhằm tạo doanh thu ở đầu ra. Lợi nhuận sẽ bằng doanh thu trừ đi chi phí vì vậy doanh nghiệp nào cũng có hai việc phải nghĩ tới, làm sao để tăng doanh thu...

1.Chi phí

Chi phí bao gồm hai loại là chi phí kinh tế và chi phí kế toán (tính toán). Chi phí kinh tế được đo bằng giá trị thị trường của các nguồn tài nguyên cần thiết để sản xuất ra hàng hóa. Tài nguyên ở đây không phải chỉ giới hạn ở đất đai, nhà xưởng, nguồn nước mà bao gồm cả vốn, sức của người lao động.

Chi phí kế toán là những chi phí bằng tiền mà doanh nghiệp thực sự đã bỏ ra, nó được tính toán thông qua nghiệp vụ kế toán của doanh nghiệp.

Chi phí kế toán chỉ bằng chi phí kinh tế khi mà nó tính đủ nhưng thường là chi phí kế toán nhỏ hơn nhiều so với chi phí kinh tế.

Ví dụ hoạt động chăn nuôi: các khoản chi phí được tính tới là tiền thuê đất, xây chuồng trại, chi cho công tác y tế, con giống, thức ăn, vận tải. Các khoản không được tính tới là chất thải thải ra môi trường, chi phí sử dụng nước,…

Nói chung các khoản chi phí không được tính tới là chi phí ngoại ứng. Các khoản doanh thu không được tính tới là lợi ích ngoại ứng.

Chi phí chia ra làm hai loại là chi phí ngắn hạn và chi phí dài hạn. Trong entry trước ta đã biết là ngắn hạn hay dài hạn phân loại bởi chi phí cố định. Trong giai đoạn mà có ít nhất một chi phí không thay đổi gọi là ngắn hạn như nhà xưởng, máy móc. Trong giai đoạn mà mọi chi phí đều thay đổi gọi là dài hạn ví dụ máy móc khấu hao hết đòi hỏi phải mua máy mới, nhà xưởng hỏng đòi hỏi phải xây lại,..

2. Lợi nhuận

Lợi nhuận ∏ = Doanh thu TR – Chi phí TC -> mong muốn của doanh nghiệp là tối đa hóa doanh thu và tối thiểu hóa chi phí

Lợi nhuận = (P-ATC) x Q trong đó P là giá bán, ATC là tổng chi phí bình quân, Q là sản lượng

Lợi nhuận ảnh hưởng bới các yếu tố sau:

– Quy mô sản xuất : quy mô sản xuất ảnh hưởng tới cả chi phí và doanh thu

–  Chi phí của các yếu tố đầu vào: việc đàm phán để mua K hay L làm sao thấp nhất

– Làm sao bán giá cao nhất (P) trong khi phụ thuộc vào cung cầu của thị trường, vào giá của sản phẩm cạnh tranh, sản phẩm thay thế.

Xét trên góc độ toán học thì điểm tối đa hóa lợi nhuận là điểm mà tại đó doanh thu cận biên (MR) bằng với chi phí cận biên (MC). Doanh thu cận biên MR là doanh thu có thêm được khi tiêu thụ thêm một đơn vị sản phẩm, về nguyên tắc là nó bằng giá (P) nhưng nhiều khi tăng sản lượng sẽ kéo giá bán xuống.  Chi phí cận biên MC là chi phí phải bỏ ra thêm khi sản xuất thêm một đơn vị sản phẩm.

Khi MR còn lớn hơn MC thì lợi nhuận tăng theo sản lượng. Khi MR nhỏ hơn MC thì việc giảm sản lượng sẽ làm tăng lợi nhuận

3. Doanh thu

Doanh thu của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền sẽ thu được do tiêu thụ sản phẩm, cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính và các hoạt động khác của doanh nghiệp. Trong kinh tế học, doanh thu thường được xác định bằng giá bán nhân với sản lượng.

Phần doanh thu có thêm nhờ sản xuất thêm được một đơn vị sản phẩm gọi là doanh thu biên. Nó có thể diễn đạt bằng tỷ lệ giữa mức thay đổi trong doanh thu với mức thay đổi trong sản lượng. Công thức tính doanh thu biên, vì thế có thể viết như sau:

 (1)

trong đó MR là doanh thu biên, TR là doanh thu, còn Q là sản lượng. Do

 (2)

trong đó P là giá bán sản phẩm. Từ (1) và (2) ta có:


Trong điều kiện thị trường cạnh tranh hoàn hảo, giá sản phẩm do thị trường quy định hoàn toàn, nên không phụ thuộc vào thay đổi sản lượng của hãng. Vì thế, dP/dQ bằng 0. Thành ra doanh thu biên sẽ bằng giá bán sản phẩm. Lấy ví dụ trong trường hợp về lúa gạo, giá lúa gạo do thị trường quy định, khi người nông dân bán thêm 01 đơn vị (01 kg) thì số tiền (doanh thu) của người nông dân tăng lên đúng bằng với giá của 01 kg lúa gạo. Doanh thu biên = giá sản phẩm.